Czy pellet można uznać za odnawialne źródło energii?

Pellet najczęściej uznaje się za odnawialne źródło energii (OZE), pod warunkiem że pochodzi z biomasy odnawialnej oraz spełnia kryteria zrównoważonego gospodarowania surowcem [1][7]. Wyboru tej klasyfikacji dokonuje się, analizując zarówno technologię produkcji jak i bilans wpływu na środowisko. W tym artykule przedstawiamy precyzyjne definicje, kluczowe zasady oraz aktualne wytyczne regulujące uznanie pelletu za OZE.

Definicja i skład pelletu

Pellet to sprasowane granulki paliwa stałego [3] produkowane głównie z biomasy drzewnej, takiej jak trociny, wióry czy zrębki, oraz z odpadów rolniczych [2]. Biomasa, z której wytwarza się pellet, jest materią organiczną pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, klasyfikowaną w unijnych aktach prawnych jako odnawialne źródło energii [7][4]. Pellet, będąc produktem biomasy, może być zgodnie z tą klasyfikacją traktowany jako OZE, zwłaszcza gdy wytwarzany jest z odpadów drzewnych pochodzących ze zrównoważonego leśnictwa oraz charakteryzuje się certyfikowaną jakością i niską emisją szkodliwych związków podczas spalania [5][1].

Bardzo istotnym elementem klasyfikacji pelletu jako OZE jest transparentność pochodzenia surowca oraz przestrzeganie określonych norm jakościowych. Między innymi ważne są: wilgotność pelletu (optymalnie 8–13%), granulacja (poniżej 3 mm), a także czystość produktu [6]. Pellet drzewny wyróżnia się wyższą wartością opałową w porównaniu do pelletów produkowanych z odpadów rolniczych [3].

Produkcja pelletu i proces technologiczny

Proces produkcyjny pelletu obejmuje suszenie surowca, mielenie do odpowiedniej frakcji (<3 mm), prasowanie bez udziału dodatków chemicznych (zwłaszcza w przypadku pelletu drzewnego), chłodzenie oraz pakowanie [6][3]. Odpowiednie przygotowanie surowca, w tym zachowanie wymaganej wilgotności na poziomie 8–13%, wpływa bezpośrednio na jakość końcowego produktu i jego właściwości opałowe [6].

Dobór surowca ma kluczowe znaczenie dla charakterystyki pelletu — parametry takie jak wilgotność, granulacja, gęstość, wartość opałowa czy zawartość popiołu są weryfikowane pod kątem norm jakościowych. Pellet drzewny cechuje wysoka wartość opałowa, niska zawartość popiołu i minimalne zanieczyszczenia chemiczne [6][3]. Coraz częściej wykorzystuje się także odpady rolne, jednak mają one zazwyczaj niższą wartość energetyczną niż drewno [2].

Spalanie pelletu i wpływ na środowisko

Energia pozyskiwana ze spalania pelletu w nowoczesnych kotłach i piecach charakteryzuje się bardzo wysoką sprawnością, która często przekracza 85–90% [5][6]. Równocześnie, pellet drzewny gwarantuje niską zawartość popiołu i niższe emisje w porównaniu to tradycyjnych paliw kopalnych, zwłaszcza węgla [1][6]. Podczas spalania pelletu dochodzi do uwolnienia dwutlenku węgla, jednak przy założeniu zrównoważonego bilansu produkcji i konsumpcji, jest to CO2, który wcześniej został pochłonięty podczas wzrostu roślin wykorzystywanych do produkcji pelletu [2][1]. Taka cecha sprawia, że pellet jest postrzegany jako paliwo o neutralnym bilansie węglowym w dłuższym okresie, o ile odtwarzanie biomasy jest prowadzone w sposób ciągły i zgodny z zasadami zrównoważonego gospodarowania [7][2].

Jakość pelletu — mierzona parametrami fizykochemicznymi i zawartością zanieczyszczeń — bezpośrednio wpływa na efektywność spalania, ogólną sprawność systemów grzewczych oraz poziom emisji szkodliwych związków do atmosfery [6][3]. Dlatego certyfikacja produktu, spełnienie norm emisji i monitorowanie jakości surowca pozostają nieodzowne dla utrzymania statusu pelletu jako odnawialnego i niskoemisyjnego źródła energii [1][5].

Zrównoważoność i regulacje prawne

Kluczowym wymogiem uznania pelletu za OZE jest zrównoważoność surowca. Najlepszym rozwiązaniem jest wykorzystanie odpadów drzewnych z certyfikowanych, zrównoważonych upraw leśnych lub racjonalnie zarządzanych odpadów tartacznych [6][5]. Regulacje prawne Unii Europejskiej, w tym dyrektywa RED III, precyzyjnie wskazują na konieczność ścisłej kontroli pochodzenia biomasy oraz redukcji negatywnego wpływu produkcji i spalania pelletu na środowisko [7]. Warunki te muszą być spełnione, aby uzyskać oficjalny status OZE oraz prawo do korzystania z mechanizmów wsparcia na poziomie unijnym i krajowym [7][5].

Odnawialność i ekologiczność pelletu są możliwe wyłącznie w przypadku świadomego zarządzania cyklem produkcji i użytkowania — obejmuje to zarówno wybór surowca jak i wdrożenie nowoczesnych technologii spalania, certyfikację oraz przestrzeganie ustalonych limitów emisji gazów i pyłów [6][5][1].

Wnioski — czy pellet można uznać za odnawialne źródło energii?

Podsumowując: pellet może zostać zakwalifikowany jako odnawialne źródło energii [1][7], jednak wymaga to spełnienia kilku istotnych warunków. Surowiec musi pochodzić ze zrównoważonych upraw lub z recyklingu odpadów drzewnych, cały proces produkcji musi być nadzorowany jakościowo, a samo wykorzystanie pelletu odbywać się powinno w wysokoefektywnych urządzeniach minimalizujących emisje [6][3][5]. Bilans emisji CO2 w takim systemie może być neutralny — zwłaszcza przy zamkniętym cyklu wzrostu i spalania biomasy [2][1]. Zarówno obecne regulacje prawne jak i trendy technologiczne skupiają się na utrzymaniu tego standardu, rozszerzając zakres surowców i inwestując w efektywność energetyczną oraz ochronę klimatu [7][6].

Źródła:

1. https://www.brager.pl/pl/aktualnosci/222/pellet-odnawialne-zrodlo-energii
2. https://makopellets.pl/pellet-te-niepozorne-granulki-staja-sie-coraz-popularniejszym-wyborze-wsrod-osob-poszukujacych-eko/24-20
3. https://kipi.pl/co-to-jest-pellet/
4. https://mikapellet.pl/pellet-a-srodowisko-czy-ogrzewanie-pelletem-jest-ekologiczne/
5. https://kotlostal.com.pl/blog/czy-kociol-na-pellet-to-oze
6. https://www.wodr.poznan.pl/doradztwo/srodowisko/pellet-alternatywne-i-ekologiczne-zrodlo-ciepla-w-domu
7. https://www.hkslazar.pl/aktualnosci-pellet-energia-przyszlosci-w-strategii-klimatycznej-unii-europejskiej