Czy ciepło z wnętrza ziemi można uznać za odnawialne źródło energii?

Czy ciepło z wnętrza ziemi można uznać za odnawialne źródło energii?

Wstęp

Ciepło z wnętrza ziemi określane jako energia geotermalna jest formalnie klasyfikowane jako odnawialne źródło energii (OZE)[1][3][6]. W praktyce jednak nie wszędzie i nie zawsze pozostaje całkowicie odnawialne, ponieważ tempo odnowy złóż jest powolne i zależy od sposobu użytkowania oraz lokalnych warunków[1][6].

Czym jest energia geotermalna?

Energia geotermalna oznacza energię cieplną zgromadzoną w skałach, gruncie oraz wodach podziemnych pod powierzchnią Ziemi[1][2]. Jest to energia o charakterze nieantropogenicznym, której źródłem jest głównie rozpad pierwiastków promieniotwórczych oraz resztkowe ciepło z procesu formowania się planety[1][3]. Definicja prawna w Polsce precyzyjnie opisuje ją jako energię skumulowaną w postaci ciepła pod powierzchnią ziemi, niewytworzoną przez działalność człowieka[3].

Dlaczego energia geotermalna jest uznawana za odnawialną?

Kluczową cechą, dla której ciepło z wnętrza Ziemi uznaje się za odnawialne źródło energii, jest zjawisko nieustannego generowania ciepła w głębi planety[1][6]. Proces odnawiania zachodzi naturalnie dzięki rozpadom radioaktywnym zachodzącym w skorupie i płaszczu ziemskim oraz mechanizmom przewodnictwa i konwekcji ciepła, co zapewnia długotrwały dopływ energii cieplnej[1][2].

Jednakże tempo odtwarzania zasobów geotermalnych lokalnie może być zbyt wolne wobec intensywnej eksploatacji. Nadmierne pobieranie ciepła może prowadzić do wychłodzenia złóż lub spadku ciśnienia, dlatego eksperci zalecają zrównoważone korzystanie z tych zasobów[1][6].

Zasady i mechanizmy pozyskania energii geotermalnej

Pozyskiwanie energii geotermalnej opiera się na systemach odwiertów prowadzących do zbiorników gorących wód lub skał znajdujących się nawet do 2500 m pod powierzchnią[1][2]. Systemy te często bazują na obiegu zamkniętym, w którym woda schłodzona podawana jest z powrotem do złoża po odebraniu ciepła, co minimalizuje spadki ciśnienia i ogranicza ryzyko degradacji środowiska[1][2].

Stosowane są różne technologie w zależności od temperatury i rodzaju złoża: niskotemperaturowe zasoby (ponad 20°C) służą głównie do zasilania pomp ciepła i ogrzewania budynków, natomiast wysokotemperaturowe umożliwiają produkcję prądu poprzez napędzanie turbin[2][4][5].

Cechy i wyzwania energii geotermalnej jako OZE

Do głównych cech zalicza się niezależność od warunków atmosferycznych oraz stabilność dostaw energii. Systemy geotermalne gwarantują ciągłą produkcję ciepła i energii elektrycznej, w odróżnieniu od fotowoltaiki czy elektrowni wiatrowych, które są podatne na pogodę i porę roku[3][4].

Wśród wyzwań występują: wysokie koszty wykonania odwiertów do głębokich złóż, ryzyko korozji instalacji przez zasolone wody podziemne oraz możliwe wychłodzenie miejsc eksploatowanych w sposób niezrównoważony[1][4].

Znaczenie energii geotermalnej dla systemu energetycznego

Energia geotermalna odgrywa coraz ważniejszą rolę w systemach elektroenergetycznych na świecie i w Polsce, szczególnie w regionach o podwyższonej aktywności geotermalnej[3][4]. Wykorzystuje się ją zarówno w ciepłownictwie jak i do produkcji energii elektrycznej, a także w specjalistycznych instalacjach, takich jak szklarnie czy procesy przemysłowe[3].

W Polsce rośnie liczba instalacji geotermalnych, bezzwłocznie wspieranych przez prawo i programy rozwojowe, co potwierdza klasyfikację tej technologii jako pełnoprawnego odnawialnego źródła energii[3][6].

Podsumowanie

Ciepło z wnętrza ziemi można uznać za odnawialne źródło energii, ponieważ pochodzi z ciągle odnawiających się procesów zachodzących wewnątrz planety[1][6]. Trzeba jednak podkreślić, że w skali lokalnej energia geotermalna może być wyczerpywalna przy intensywnym użytkowaniu złóż lub braku odpowiedniego nadzoru technologicznego[1]. Właściwe zarządzanie oraz monitorowanie poboru ciepła pozwala zapewnić jej długotrwałą dostępność i utrzymać status jednego z kluczowych filarów zrównoważonej energetyki przyszłości[3][4].

Źródła:

• [1] https://pl.wikipedia.org/wiki/Energia_geotermalna
• [2] https://www.mae.com.pl/oferta-mae/baza-wiedzy/odnawialne-zrodla-energii/energia-geotermalna
• [3] https://www.gov.pl/web/kontaktoze/instalacje-geotermalne
• [4] https://esgtrends.pl/odnawialne-zrodla-energii-oze-co-to-takiego/
• [5] https://www.esoleo.pl/czym-sa-oze-czyli-odnawialne-zrodla-energii-367/
• [6] https://esbud.pl/odnawialne-zrodla-energii-czym-sa-rodzaje-oze-i-korzysci-ze-stosowania/