Jak długo trzeba suszyć drewno przed użyciem?

Suszenie drewna jest kluczowym etapem przygotowania materiału do użycia w budownictwie, stolarstwie czy produkcji mebli. Czas suszenia zależy od metody, gatunku drewna, jego grubości i warunków atmosferycznych. Naturalne metody mogą trwać nawet do dwóch lat, podczas gdy nowoczesne suszarnie skracają ten okres do kilku dni lub tygodni^[1][2][4][7].

Dlaczego należy suszyć drewno?

Suszenie drewna zmniejsza jego wilgotność, stabilizuje kształty i wymiary oraz zapobiega deformacjom takim jak paczenie, pękanie czy rozwój pleśni. Materiał o odpowiedniej, niskiej wilgotności jest stabilny i nie ulega uszkodzeniom w trakcie eksploatacji^[1][2][6]. Bez suszenia drewno traci swoje parametry konstrukcyjne i może ulec szybkiemu zniszczeniu.

Docelowa wilgotność drewna

Przed użyciem drewna, szczególnie w celach konstrukcyjnych, dąży się do uzyskania wilgotności na poziomie 12-18%. Przy zastosowaniach laboratoryjnych drewno suszy się do masy stałej w temperaturze 103±2°C^[1][2]. Odpowiednie przygotowanie osiąga się poprzez właściwy dobór metody oraz czasu suszenia, dostosowany do przeznaczenia materiału.

Metody suszenia drewna — naturalne i sztuczne

Istnieją dwie główne metody suszenia drewna: naturalne i sztuczne. Suszenie naturalne, polegające na ułożeniu drewna na legarach, pod zadaszeniem, bez dostępu deszczu i nadmiernej wilgoci, trwa od kilku miesięcy do nawet dwóch lat. Niska intensywność tego procesu gwarantuje wysoką jakość, ale wymaga dużej ilości czasu oraz odpowiednich warunków przestrzennych^[2][4][5].

W procesie sztucznego suszenia wykorzystywane są suszarnie komorowe z kontrolowaną temperaturą na poziomie 35-75°C, które pozwalają skrócić czas suszenia do kilku dni czy tygodni. Nowoczesne suszarnie podciśnieniowe, używające również wysokiej temperatury, umożliwiają nawet sześciokrotne skrócenie czasu w porównaniu do klasycznych metod, zachowując jednocześnie wysoką jakość drewna^[2][4][7][8].

Czynniki wpływające na czas suszenia drewna

Czas suszenia drewna zależy przede wszystkim od gatunku materiału. Drewno iglaste wysycha szybciej niż liściaste ze względu na odmienną strukturę komórkową i mniejszą gęstość. Grubość tarcicy to kolejny kluczowy parametr — im jest większa, tym dłużej trwa osiągnięcie pożądanej wilgotności. Dla przykładu, tarcica sosnowa o grubości 25 mm wymaga naturalnie 60–200 dni, natomiast o grubości 38 mm nawet do 17 miesięcy; drewno dębowe o grubości 38 mm potrzebuje aż 22 miesięcy^[1][2].

Ogromne znaczenie mają także warunki atmosferyczne: wysoka temperatura, niska wilgotność powietrza i dobra wentylacja przyspieszają proces. Wilgotność początkowa świeżo ściętego drewna sięga 60-70%, a jej obniżenie jest złożonym i długotrwałym procesem technologicznym^[2][4].

Proces suszenia — etapy i technologie

Suszenie drewna przebiega w kilku etapach. W suszarniach komorowych stosuje się wstępne nagrzewanie przez 8–14 godzin, właściwe suszenie zależne od gęstości i rodzaju drewna oraz końcowe studzenie trwające około 8 godzin. W nowoczesnych suszarkach podciśnieniowych woda szybciej odparowuje, co pozwala na skrócenie całego procesu przy jednoczesnej ochronie przed uszkodzeniami^[1][3][7].

Również parowanie wstępne jest niezbędne dla twardych gatunków jak buk czy dąb. Parzenie przeprowadzane zaraz po ścięciu, trwające od 8 do 37 godzin w zależności od średnicy, pozwala na skrócenie późniejszego suszenia i podnosi odporność drewna na odkształcenia. Dla buka leżakowanie po parowaniu stanowi 1/5 do 1/6 czasu samego parzenia^[1][3].

Dane liczbowe dotyczące czasu suszenia

Najważniejsze wartości orientacyjne czasu suszenia:

• Naturalne suszenie tarcicy sosnowej 25 mm: 60–200 dni^[1][2]
• Naturalne suszenie tarcicy sosnowej 38 mm: do 17 miesięcy^[1][2]
• Naturalne suszenie tarcicy dębowej 25 mm: około 14 miesięcy^[1]
• Naturalne suszenie tarcicy dębowej 38 mm: 22 miesiące^[1]
• Suszenie komorowe: kilkanaście dni do tygodni przy 70°C^[2][4][8]
• Suszenie podciśnieniowe: nawet 6 razy krótszy czas niż w konwencjonalnej suszarni^[1]
• Parowanie dębu: 8–37 godzin^[3]

Ostateczny czas zawsze zależy od szczegółowych warunków procesu oraz zamierzonego zakresu zastosowań drewna — im wyższa jakość wymagana i niższa wilgotność docelowa, tym proces bardziej złożony i długotrwały.

Znaczenie kontroli procesu suszenia

Prawidłowa kontrola procesu suszenia jest niezbędna, aby uniknąć defektów drewna takich jak pękanie czy zbyt duża kurczliwość. Pomiar masy próbki prowadzony według stałych przedziałów czasowych (co 6 godzin dla drewna miękkiego i co 10 godzin dla drewna twardego, potem co 2 godziny) pozwala skutecznie kontrolować postęp i zakończyć suszenie w odpowiednim momencie^[1].

Podsumowanie — jak długo trzeba suszyć drewno przed użyciem?

Odpowiedź zależy od wybranej metody, gatunku, grubości i warunków suszenia. Najdłużej trwa naturalne schnięcie grubych, twardych gatunków — do dwóch lat. Najszybciej drewno można przygotować w suszarniach podciśnieniowych, gdzie proces jest wielokrotnie krótszy. Suszenie musi być przeprowadzone do odpowiedniej wilgotności końcowej, zapewniającej trwałość i bezpieczeństwo zastosowań materiału^[1][2][4][7].

Źródła:

1. http://www.pcez-bytow.pl/download/plk/ii-4-tydzien-suszenie-drewna.pdf
2. https://woodrive.pl/pl/blog/Ile-schnie-drewno-konstrukcyjne-Kompleksowy-poradnik-dla-budujacych/69
3. https://fachowydekarz.pl/metody-suszenia-drewna/
4. https://hamech.pl/aktualnosci/metody-i-proces-suszenia
5. https://www.vidaron.pl/poradnik/jak-suszyc-drewno-zeby-nie-pekalo-poradnik
6. https://pl.wikipedia.org/wiki/Suszenie_drewna
7. https://www.tartakiskra.pl/blog/23-suszenie-tarcicy-opis-krok-po-kroku
8. https://woodrive.pl/pl/blog/Ile-trwa-suszenie-drewna-Wszystko,-co-musisz-wiedziec/32