Jak dostać dofinansowanie do wymiany pieca na ekologiczny?

Dofinansowanie do wymiany pieca na ekologiczny jest obecnie jednym z kluczowych elementów narodowej i regionalnej polityki antysmogowej. Zmiana nieefektywnego ogrzewania na nowoczesne źródła ciepła daje możliwość skorzystania z wysokich dotacji, które w wielu przypadkach mogą pokryć nawet całość kwalifikowanych kosztów inwestycji. Najważniejsze programy wspierające takie działania to m.in. program „Czyste Powietrze”, a także liczne programy lokalne. W artykule znajdziesz praktyczne wskazówki oraz szczegółowe informacje dotyczące uzyskania wsparcia finansowego na wymianę starego pieca na nowoczesny, ekologiczny system grzewczy.

Najważniejsze programy dofinansowania do wymiany pieca

Podstawową formą dofinansowania do wymiany pieca na ekologiczny w Polsce jest program „Czyste Powietrze”. Umożliwia on osobom fizycznym – właścicielom i współwłaścicielom domów jednorodzinnych – uzyskanie bezzwrotnych dotacji na zakup i montaż nowoczesnych kotłów na pellet, pomp ciepła czy podgrzewaczy elektrycznych. Poza programem narodowym, funkcjonują także programy regionalne, w tym „Kawka Bis” oferujący dofinansowanie do 35 000 zł oraz propozycje niezależnych firm energetycznych, takich jak Energa czy Tauron, gdzie dotacje sięgają odpowiednio 30 000 zł i 4 700 zł. Każde z tych rozwiązań działa do końca 2026 roku lub – w przypadku niektórych firm – do listopada 2026 roku.

W kontekście aktualnych regulacji wymiana tzw. kopciuchów (czyli kotłów bez klasy czystości lub pieców kaflowych) jest obowiązkowa do 2027 r. W przeciwnym wypadku użytkownicy nieekologicznych urządzeń muszą liczyć się z sankcjami prawnymi. Dofinansowanie nie obejmuje już pieców o niskiej klasie (3-4), a wymagane są urządzenia spełniające normy ekoprojektu (Ecodesign, minimum klasa 5), najlepiej z tzw. Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM).

Poziomy dofinansowania i limity dochodowe

Wartość dofinansowania do wymiany pieca uzależniona jest od poziomu dochodów na jednego członka gospodarstwa domowego. Program „Czyste Powietrze” przewiduje kilka progów procentowych zwrotu kosztów inwestycji:

• Podstawowy poziom dofinansowania: do 8 200 zł na kocioł na pellet, 12 600 zł na pompę ciepła (do 40% kosztów), przy rocznym dochodzie do 135 000 zł
• Podwyższony poziom dofinansowania: do 14 350 zł na kocioł na pellet, 22 000 zł na pompę ciepła (do 70% kosztów), przy niższych dochodach
• Najwyższy poziom dofinansowania: do 20 500 zł na kocioł na pellet, 31 500 zł na pompę ciepła (do 100% kosztów), dla najniższych dochodów

Maksymalna kwota wsparcia dla kompleksowej termomodernizacji sięga 135 000 zł, a przy bardzo szerokim zakresie inwestycji – nawet 170 000 zł. Limity dochodowe i progi procentowe określone są jasno w oficjalnych zasadach programu. Im niższe dochody, tym wyższy procent pokrycia kosztów kwalifikowanych przez państwo.

Komponenty i zakres kosztów kwalifikowanych

Dofinansowanie dotyczy nie tylko samej wymiany pieca, ale również szeroko pojętej modernizacji systemu grzewczego. Możliwości obejmują:

• demontaż starego urządzenia i zakup nowego pieca lub innego ekologicznego źródła ciepła
• montaż pomp ciepła, kotłów na pellet, podgrzewaczy elektrycznych oraz instalacji biomasowych
• modernizację całej instalacji grzewczej, w tym wymianę rur, pompy obiegowej, zaworów itp.
• ocieplenie budynku, wymianę okien i drzwi, montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacja)
• instalację odnawialnych źródeł energii, czyli przykładowo systemów fotowoltaicznych

Aby uzyskać dotację, wszystkie wybrane urządzenia muszą znajdować się na aktualnej Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM), a ich parametry muszą być zgodne z najnowszymi przepisami dotyczącymi efektywności energetycznej i emisyjności.

Jak uzyskać dofinansowanie do wymiany pieca: proces krok po kroku

Procedura ubiegania się o dofinansowanie do wymiany pieca jest bardzo precyzyjnie opisana przez operatorów programów. Podstawowe kroki to:

1. Zakup i wymiana źródła ciepła: Proces rozpoczyna się montażem nowego urządzenia – można je wybrać dowolnie u sprzedawcy, kierując się wytycznymi programu i listą ZUM
2. Złożenie wniosku: Po zamontowaniu nowego pieca należy zebrać kompletną dokumentację, przede wszystkim faktury za demontaż starego i instalację nowego systemu oraz uzupełnić formularz online lub złożyć dokumenty osobiście
3. Weryfikacja dokumentów: Instytucja zarządzająca przeprowadza kontrolę formalną zgłoszenia, a w przypadku programu „Czyste Powietrze” – także audyt energetyczny, który pomaga zoptymalizować zakres inwestycji pod kątem efektywności energetycznej
4. Wypłata środków: Po pozytywnej weryfikacji środki przekazywane są w ciągu 30 dni na rachunek bankowy wnioskodawcy

Wszystkie kluczowe terminy są nieprzekraczalne: wnioski należy składać do końca 2026 r. (lub listopada 2026 r. zależnie od programu). Po tej dacie możliwość skorzystania z dotacji będzie znacznie ograniczona.

Zmiany i nowości w programach dofinansowań od 2025 r.

Od marca 2025 r. następuje poszerzenie programu „Czyste Powietrze” o możliwość uzyskania dotacji także na termomodernizację, wymianę okien, drzwi oraz montaż rekuperacji z odzyskiem ciepła. Zmiany przewidują także wzrost kwot wsparcia przy inwestycjach obejmujących całościową modernizację budynku. Dzięki temu można łącznie uzyskać nawet 170 000 zł na kompleksowe prace.

Równolegle obowiązywać będą programy lokalne i inicjatywy samorządowe, które często mają uproszczoną ścieżkę wnioskowania i są dedykowane mieszkańcom konkretnych regionów. Należy pamiętać, że od 2027 r. korzystanie ze starych, nieekologicznych pieców będzie skutkowało karami administracyjnymi. Szybka decyzja o wymianie pieca na ekologiczny daje szansę na skorzystanie z atrakcyjnych mechanizmów dotacji.

Najczęstsze pytania dotyczące dofinansowania do wymiany pieca

Kto może ubiegać się o dofinansowanie? Właściciele, współwłaściciele domów jednorodzinnych.

Które urządzenia są kwalifikowane? Urządzenia z Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów, spełniające normy Ecodesign i minimum klasę 5.

W jakim terminie należy złożyć wniosek? Po zakończonym montażu nowego źródła ciepła, do końca 2026 r.

Jaka jest procedura rozliczenia? Do wniosku należy dołączyć faktury za zakup i montaż, a środki przekazywane są w terminie do 30 dni od pozytywnej weryfikacji.

Co grozi za nierozliczenie wymiany pieca do 2027 r.? Sankcje administracyjne zgodnie z lokalnymi przepisami antysmogowymi.

Podsumowanie najważniejszych zasad uzyskania dofinansowania

Aby skorzystać z wysokiego dofinansowania do wymiany pieca na ekologiczny, należy pamiętać o spełnieniu podstawowych warunków: wybór certyfikowanego urządzenia, przeprowadzenie inwestycji przed złożeniem wniosku, złożenie dokumentów w terminie i rozliczenie inwestycji zgodnie z zasadami programu. Kwoty wsparcia dostosowane są do poziomu dochodów oraz zakresu realizowanych prac – im większy stopień kompleksowości inwestycji, tym wyższa dotacja. Szansa na wykorzystanie pełnej puli dotacji potrwa do końca 2026 roku, a wymiana starego, nieefektywnego pieca to nie tylko inwestycja w środowisko, ale realna oszczędność finansowa przez długie lata.