Jakie jest główne źródło energii w Polsce obecnie?

Główne źródło energii w Polsce obecnie to wciąż węgiel – zarówno kamienny, jak i brunatny. Pomimo rosnącej roli odnawialnych źródeł energii, to sektor węglowy odpowiada za największą część produkcji energii elektrycznej w kraju. W dalszej części artykułu przedstawiono szczegółowy obraz miksu energetycznego, aktualnych trendów oraz perspektyw na najbliższą przyszłość.

Dominacja węgla w polskim miksie energii

Węgiel kamienny i brunatny nieprzerwanie dominują w polskiej energetyce. W ostatnich pomiarach najwięcej energii wytwarzanej było właśnie przez elektrownie węglowe – odpowiednio 12 GW (węgiel kamienny) i 5 GW (węgiel brunatny). To poziom mocy na niespotykanym dotychczas rekordzie, który pokazuje jak ważną rolę te surowce nadal odgrywają w krajowym systemie. Całościowa rekordowa generacja mocy przekroczyła poziom 30 GW.

Elektrownie węglowe funkcjonują dziś coraz częściej również jako zabezpieczenie rezerwowe, pozwalające na szybkie uruchomienie produkcji w razie wzrostu zapotrzebowania lub spadków podaży z innych źródeł. Utrzymanie wysokiej produkcji węgla wynika zarówno z potrzeb systemowych, jak i procesu powolnych zmian strukturalnych. Trend ten wyraźnie spowalnia tempo realizacji celów klimatycznych.

Dynamiczny wzrost odnawialnych źródeł energii

Odnawialne źródła energii z roku na rok odnotowują historyczne rekordy produkcji. Zdecydowany wzrost udziału w miksie mają wiatraki – w rekordowym okresie wyprodukowały aż 5 GW energii. Dodatkowo, rośnie znaczenie fotowoltaiki oraz energii wodnej, które wzmacniają udział OZE w całkowitej produkcji.

Rosnąca obecność OZE wymusza modernizację systemu elektroenergetycznego. Wysoki pobór energii z odnawialnych źródeł niesie za sobą wyzwania związane z niestabilną podażą, które wymagają inwestycji w nowe technologie. Najważniejszą kwestią w tym zakresie staje się budowa magazynów energii oraz elastyczne zarządzanie generacją. Bez dalszego wzmacniania OZE nie będzie możliwe skuteczne ograniczanie emisji gazów cieplarnianych ani uniezależnienie się od paliw kopalnych.

Transformacja energetyczna i przyszłość sektora

Polska obecnie przechodzi transformację energetyczną polegającą na stopniowej dywersyfikacji źródeł energii. Przesunięcie ról polega na odchodzeniu od dominacji węgla na rzecz rozwoju OZE, budowie fundamentów pod energetykę jądrową oraz zwiększaniu udziału źródeł niskoemisyjnych. Jednak tempo tych zmian wypada wolniej w porównaniu z zamierzeniami klimatycznymi i polityką Unii Europejskiej.

Dwa główne megatrendy mają decydujące znaczenie dla systemu – rosnący udział odnawialnych źródeł energii i rozwój energetyki jądrowej. System elektroenergetyczny cały czas balansuje na granicy dostępności mocy dyspozycyjnych – szczególnie w szczytowych okresach zapotrzebowania oraz przy niskiej produkcji z wiatru i słońca. Niedobór takich mocy może stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa krajowych dostaw energii. Dlatego coraz większą rolę przypisuje się magazynowaniu energii, zwłaszcza rozwojowi bateryjnych systemów (BESS).

Znaczenie energetyki jądrowej i nowe inwestycje

Energetyka jądrowa jest wskazywana jako przyszły stabilizator systemu oraz główne narzędzie skutecznej dekarbonizacji. Atom umożliwi masową integrację odnawialnych źródeł energii bez ryzyka utraty bezpieczeństwa dostaw prądu. Z punktu widzenia strategii państwa jest to inwestycja w długoterminową suwerenność energetyczną kraju.

Równocześnie z budową pierwszych fundamentów pod energetykę jądrową toczą się kluczowe inwestycje w sektorze OZE – zwłaszcza farmy morskie i lądowe planowane do uruchomienia w 2026 roku. Nowe farmy wiatrowe i fotowoltaiczne będą miały znaczący wpływ na strukturę rynku energii w przyszłości. W tym kontekście rosną także koszty związane z opłatą mocową, która w 2026 roku wyraźnie wzrośnie – z 141,2 zł/MWh do 219,4 zł/MWh.

Perspektywy i wyzwania dla polskiej energetyki

Krajowy rynek znajduje się w okresie głębokiej transformacji. Węgiel na dziś pozostaje najważniejszym źródłem energii, jednak systematycznie ustępuje miejsca odnawialnym źródłom energii i przyszłej energetyce jądrowej. Realizowane i planowane inwestycje, w tym magazynowanie energii, przyczynią się do poprawy elastyczności i odporności polskiej sieci na zmienne warunki produkcji oraz popytu.

Najbliższe lata będą kluczowe przede wszystkim dla sektora OZE, a decyzje inwestycyjne w 2026 roku ustalą długookresowy kierunek zmian. Nowoczesna energetyka wymaga połączenia różnorodnych źródeł, technologii magazynujących i rozwiązań wspierających bezpieczeństwo dostaw. Balans między stabilnością dostaw i dekarbonizacją pozostaje głównym wyzwaniem.