Skąd Niemcy biorą energię elektryczną dla swoich domów?

Skąd Niemcy biorą energię elektryczną dla swoich domów?

Odpowiedź: Główne źródła energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w Niemczech to przede wszystkim odnawialne źródła energii (OZE), głównie energia wiatrowa i fotowoltaika, które w III kwartale 2025 roku odpowiadały za 64,1% produkcji, ale istotny udział mają również węgiel, gaz ziemny i ropa. Niemcy nie posiadają już energetyki jądrowej od 2023 roku, a rośnie rola magazynów energii jako wsparcia dla stabilności sieci energetycznej[2][3][4][9].

Ewolucja miksu energetycznego w Niemczech

Miks energetyczny Niemiec dynamicznie się zmienia pod wpływem transformacji energetycznej Energiewende. Według najnowszych danych OZE stanowią dominujący udział w produkcji energii dla domów: 64,1% w III kwartale 2025 roku[2][7]. Produkcja z energii wiatrowej jednak znacznie spadła w wyniku niekorzystnych warunków pogodowych, osiągając niższy poziom o 31% w pierwszych miesiącach 2025 roku[2][5][6]. Spadek ten został częściowo skompensowany rekordową produkcją energii fotowoltaicznej, zwłaszcza w miesiącach letnich, co potwierdza rekordy odnotowane w czerwcu 2025 roku[2][6].

W sytuacji, gdy OZE produkują mniej energii ze względu na warunki pogodowe, rośnie udział węgla. W I półroczu 2025 roku produkcja energii z węgla wzrosła o 23,3%[4]. Węgiel pozostaje głównym dyspozycyjnym źródłem energii, pozwalając na utrzymanie stabilnych dostaw w sytuacjach niedoboru produkcji z OZE[4][5]. Rosną również udziały gazu ziemnego i oleju opałowego, co wiąże się ze specyficznymi warunkami pogodowymi – zużycie gazu wzrosło o 4,7%, a oleju opałowego aż o 18% w tym samym okresie[3].

Znaczenie odnawialnych źródeł energii i ich ograniczenia

Energia wiatrowa stanowi kluczowy komponent niemieckiego OZE, lecz jej produkcja jest wysoce zależna od warunków atmosferycznych. Brak wystarczających wiatrów zimą i wiosną 2025 roku spowodował spadek produkcji o 31%, co wpłynęło na cały system energetyczny[2][5][6]. Z kolei fotowoltaika kompensowała niedobory energii, ustanawiając historyczne rekordy – w czerwcu 2025 produkcja PV w Niemczech była najwyższa w Unii Europejskiej, stanowiąc 22,1% całkowitego miksu energetycznego[6].

Mimo rozwoju OZE, udział tych źródeł w końcowym zużyciu energii brutto wynosił w 2025 roku 30,4%[2][7]. Oznacza to, że energia z OZE, choć dominuje w produkcji, jest uzupełniana przez źródła konwencjonalne, aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw w przypadku wahań produkcji[4].

Rola magazynów energii i nowoczesnych rozwiązań technologicznych

Szybki rozwój systemów magazynowania energii stanowi odpowiedź na zmienność produkcji OZE. W lipcu 2025 roku Niemcy posiadały już 2 miliony magazynów energii o łącznej pojemności 22,1 GWh, z czego tylko w pierwszym półroczu przybyło 3,55 GWh pojemności i 250 tysięcy nowych jednostek[1]. Magazyny bateryjne pozwalają gromadzić nadwyżki energii z OZE, a następnie oddawać ją do sieci w momentach zwiększonego zapotrzebowania lub niższej produkcji, stabilizując pracę całego systemu[1][5].

Ujemne ceny energii, odnotowane przez 389 godzin w pierwszej połowie 2025 roku, stymulują z kolei rozwój magazynów energii zamiast eksportu nadmiarowej energii za granicę[1][5]. Skala tych zjawisk obrazuje, jak niemiecka energetyka coraz bardziej potrzebuje elastycznych technologii wspierających wykorzystanie OZE.

Znaczenie węgla, gazu i ropy w zabezpieczeniu dostaw dla gospodarstw domowych

Chociaż kierunek transformacji wyznacza odejście od paliw kopalnych, ich rola wciąż pozostaje fundamentalna dla bezpieczeństwa energetycznego. Wzrost udziału węgla oraz wyższe zużycie gazu i ropy widoczne są szczególnie w okresach niekorzystnych dla produkcji OZE[3][4]. Równocześnie trwa budowa nowych elektrowni gazowych (planowane 20 GW mocy do 2030 roku), które mają stanowić rezerwę dla energetyki odnawialnej, gwarantując ciągłość dostaw energii w przypadku deficytów produkcji z OZE[4].

Po wyłączeniu ostatnich elektrowni jądrowych w 2023 roku Niemcy znacząco uzależniły się od tych elastycznych źródeł energii. Równolegle obserwuje się spadek eksportu prądu, związanego ze zmieniającą się strukturą i dyspozycyjnością krajowej produkcji energii elektrycznej[3][9].

Ceny energii i wpływ transformacji energetycznej na gospodarstwa domowe

Proces transformacji energetycznej w Niemczech znacząco wpływa na koszty dla odbiorców końcowych. Na początku 2025 roku Niemcy cechowały się najwyższymi cenami energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w UE, co wiązano z kosztami rozbudowy sieci, inwestycjami w OZE oraz magazynowaniem energii[8]. Dodatkowo spadki i wahania podaży energii z OZE (zwłaszcza wiatru) oraz konieczność użycia droższych rezerwowych źródeł wpływają na kompleksowe kształtowanie stawek dla odbiorców końcowych[2][8].

Podsumowanie: skąd Niemcy biorą energię elektryczną?

Podsumowując, niemieckie domy zasilane są przede wszystkim energią z OZE (głównie wiatrową i fotowoltaiczną), która dominuje w produkcji, jednak uzupełniana jest istotnie przez węgiel, gaz i ropę. Transformacja systemu energetycznego zmierza w stronę pełnej dekarbonizacji, lecz zmienność OZE wymaga szerokiego wykorzystania nowoczesnych magazynów energii oraz okresowego wykorzystania źródeł konwencjonalnych. Procesowi temu towarzyszą wyzwania w zakresie stabilności dostaw i konsekwentnie wysokie koszty dla odbiorców końcowych[2][3][4][5][8][9].

Źródła:

• [1] https://globenergia.pl/niemcy-maja-juz-2-mln-magazynow-energii-i-221-gwh-pojemnosci/
• [2] https://energetyka24.com/oze/wiadomosci/berlin-warszawa-wspolna-sprawa-oze-rosna-po-obu-stronach-odry
• [3] https://energia.rp.pl/elektroenergetyka/art42771801-chlodniejsza-pogoda-podnosi-zuzycie-energii-w-niemczech-rosnie-tez-emisja-co2
• [4] https://www.solidarnosc.gorzow.enea.pl/wiadomosc/4151/niemcy_zwiekszaja_zuzycie_wegla_i_buduja_nowe_elektrownie_gazowe.html
• [5] https://energiapress.pl/news/4773/w-tym-roku-niemieckie-oze-znaczaco-wyhamowalo-przyczyna-byl-brak-wiatru
• [6] https://enerad.pl/rekord-w-europie-slonce-pokonalo-atom-i-wiatr-w-czerwcu-2025/
• [7] https://e-magazyny.pl/aktualnosci/spadek-udzialu-oze-w-miksie-energetycznym-niemiec-w-i-polowie-2025-roku/
• [8] https://www.gramwzielone.pl/trendy/20323917/energia-dla-domow-w-niemczech-nadal-duzo-drozsza-niz-w-polsce-wbrew-gieldzie-energii
• [9] https://pfr.pl/artykul/zestawienie-danych-o-rynku-energii-maj-2025